Omdat de twee krachten tegengesteld zijn. De resulterende kracht is de som van alle krachten op een voorwerp, met de richting erbij. Krachten in dezelfde richting tel je op, krachten in tegengestelde richting trek je van elkaar af. Dus 5000 N vooruit min 2000 N terug is 3000 N, naar voren, de kant van de grootste.
Een sleepboot trekt een vrachtschip met 5000 N vooruit, en de stroming duwt met 2000 N terug. Dan werkt er toch 7000 N op het schip? Nee: 3000 N. Bij krachten tel je niet alleen de getallen op, maar ook de richtingen.
De resulterende kracht, Fres, is de som van alle krachten op een voorwerp, met de richting erbij. Krachten in dezelfde richting tel je bij elkaar op, krachten in tegengestelde richting trek je van elkaar af. De richting van Fres is die van de grootste kant. Tekenen gaat op dezelfde manier, met een krachtenschaal: bij 1 cm voor 1000 N wordt de sleepboot een pijl van 5 cm naar voren en de stroming een pijl van 2 cm naar achteren, allebei vanuit hetzelfde aangrijpingspunt. De resulterende kracht is dan een pijl van 3 cm naar voren. Daarna reken je zelf een zeilboot uit met wind, motor en waterweerstand, en een trekker met een aanhanger.
Voor natuurkunde 3 havo/vwo, bij het hoofdstuk over krachten. Halverwege staat er een vraag en valt er een stilte: zet de video daar stil en denk eerst zelf na.
In deze video
De hele uitleg, uitgeschreven
De sleepboot
0:00Een sleepboot trekt een schip met vijfduizend newton vooruit, en de stroming duwt met tweeduizend newton terug. Dan werken er toch zevenduizend newton op het schip?
Met de richting erbij
0:15Nee: drieduizend newton. Wat je bij elkaar optelt, zijn niet alleen de getallen maar ook de richtingen, en samen heet dat de resulterende kracht. De resulterende kracht is de som van alle krachten op een voorwerp, en die krijgt het symbool F res.
0:30Krachten die in dezelfde richting werken, tel je bij elkaar op. Krachten in tegengestelde richting trek je van elkaar af. Vijfduizend min tweeduizend is drieduizend newton, en de richting is naar voren, want daar wijst de grootste.
Op schaal
0:48Tekenen gaat op dezelfde manier, en dan heb je een krachtenschaal nodig. Stel: één centimeter is duizend newton. De sleepboot wordt een pijl van vijf centimeter naar voren, de stroming een pijl van twee centimeter naar achteren, allebei vanuit hetzelfde punt op het schip.
1:05De resulterende kracht is dan een pijl van drie centimeter naar voren, vanuit datzelfde punt. Wat je tekent, kun je terugrekenen: drie centimeter keer duizend newton is drieduizend newton. Nu jij. Een zeilboot: de wind duwt met zeshonderd newton vooruit, de motor helpt met vierhonderd newton, en het water remt met zevenhonderd newton.
1:28Hoe groot is de resulterende kracht, en welke kant op?
Eerst sorteren, dan rekenen
1:35Zet eerst alles bij elkaar wat dezelfde kant op wijst, en trek dan de andere kant eraf. Zeshonderd plus vierhonderd is duizend newton vooruit. Daar gaat zevenhonderd af: driehonderd newton, naar voren.
Drie dingen om te onthouden
1:49Drie dingen. De resulterende kracht is de som van alle krachten op een voorwerp, met de richting erbij. Krachten in dezelfde richting tel je op, krachten in tegengestelde richting trek je van elkaar af. En tekenen doe je op een krachtenschaal, vanuit één aangrijpingspunt.
Twee vragen
2:08Twee vragen. Eén. Een trekker trekt een aanhanger met drieduizend tweehonderd newton, en de wrijvingskracht is achthonderd newton. Hoe groot is de resulterende kracht? Twee. Je tekent een kracht van vijftienhonderd newton, met één centimeter voor vijfhonderd newton.
2:24Hoe lang wordt de pijl?
De antwoorden
2:30De eerste: drieduizend tweehonderd min achthonderd is tweeduizend vierhonderd newton, naar voren. De tweede: vijftienhonderd gedeeld door vijfhonderd is drie, dus een pijl van drie komma nul centimeter.
Evenwicht
2:44Wil je weten waarom iets gewoon blijft bewegen als de resulterende kracht nul is? Kijk dan de video over krachten in evenwicht op mijn YouTube-kanaal.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken je de resulterende kracht?
Tel eerst alle krachten op die dezelfde kant op wijzen, en trek daar de krachten van af die de andere kant op wijzen. Een zeilboot met 600 N wind en 400 N motor vooruit en 700 N waterweerstand: 600 + 400 = 1000 N, min 700 N is 300 N naar voren.
Welke richting heeft de resulterende kracht?
De richting van de grootste kant. Bij 5000 N vooruit en 2000 N terug is de resulterende kracht 3000 N naar voren.
Hoe teken je de resulterende kracht met een krachtenschaal?
Kies een schaal, bijvoorbeeld 1 cm voor 1000 N, en teken elke kracht als pijl vanuit hetzelfde aangrijpingspunt. 5000 N vooruit wordt 5 cm, 2000 N terug wordt 2 cm. De resulterende kracht is een pijl van 3 cm naar voren, vanuit datzelfde punt, en dat is terug te rekenen: 3 × 1000 N = 3000 N.
Hoe lang wordt de pijl van een kracht van 1500 N bij 1 cm voor 500 N?
1500 N gedeeld door 500 N per cm is 3,0 cm.
De resulterende kracht is de som van alle krachten op een voorwerp: krachten in dezelfde richting tel je op, krachten in tegengestelde richting trek je van elkaar af.
Physics with Thomas maakt natuurkunde-uitleg voor havo en vwo. Geen woorden in beeld, dus wat je ziet werkt in elke taal.
Even voorstellen
Mijn naam is Thomas Schuurmans, en ik heb een passie voor natuurkunde en voor begrijpen waarom dingen werken zoals ze werken. Wat ik wil, is jonge mensen aanmoedigen om vaker “waarom is dat?” en “hoe werkt dat?” te vragen, en ze de handvatten van de natuurkunde geven op een manier die makkelijk is en die je kunt zien.
Ik ben in 2003 afgestudeerd in Technische Natuurkunde aan de Technische Universiteit Delft. Daarna werkte ik ruim twintig jaar buiten het onderwijs: eerst bij TNO, daarna bij een ontwerpbureau, en uiteindelijk als oprichter van Proportion Global, waarmee ik aan innovatievraagstukken werk in Afrika, Latijns-Amerika en Zuid-Azië. Dat werk lijkt meer op natuurkunde dan je zou denken: niet beginnen bij een oplossing, maar eerst begrijpen wat er aan de hand is, iets proberen, fout zitten, en opnieuw kijken.
Proportion Global werkt inmiddels met een netwerk van lokale consultants in 67 landen, dus ik hoef zelf bijna niet meer te reizen. Hierdoor heb ik nu meer tijd en behoefte om ook dichter bij huis een verschil te maken. Daarom heb ik mijn oude liefde voor natuurkunde weer opgepakt. Sinds september 2026 ben ik twee ochtenden per week natuurkundedocent op het Cartesius Lyceum in Amsterdam, in de derde en vierde klas havo/vwo.
Zelf ben ik erg visueel ingesteld als ik nieuwe dingen wil leren. Daaruit is het idee geboren: video's die één onderwerp scherp en visueel uitleggen, in een paar minuten. Ik maak ze voor mijn eigen leerlingen. Daarna zet ik ze openbaar online, want goede uitleg hoort beschikbaar te zijn voor iedereen die hem nodig heeft, waar je ook woont en in welke taal je denkt en spreekt.