Toplama yalnızca seri bağlı dirençlerde yapılır. Karışık bir devrede önce paralel kısmı tek bir dirençle değiştirirsin: paralel bağlı 40 ohm ve 60 ohm birlikte 24 ohm eder. Bu, 16 ohma seri bağlıdır, yani toplam direnç 116 ohm değil, 40 ohmdur.
Bu videoyu العربية, English, Français ve Türkçe olarak da dinleyebilirsin. Dilini oynatıcıdaki dişli simgesi altından, Ses parçası ve Altyazı bölümünden seç.
Bir devrede üç direnç: 16, 40 ve 60 ohm. Onları toplarsan 116 ohm ve küçük bir akım bulursun. Ampermetre neredeyse üç katını gösteriyor.
Bir devrenin bir kısmı seri, bir kısmı paralel bağlıysa, buna karışık devre denir. Toplama yalnızca seri bağlı dirençlerde yapılır. Burada 40 ve 60 ohm yan yana, her biri kendi kolunda duruyor, ve 16 ohm bu ikisinin bütününe seri bağlı.
Bunu devreyi adım adım sadeleştirerek çözersin. Önce paralel kısmı tek bir dirençle değiştir: paralel bağlı 40 ohm ve 60 ohm birlikte 24 ohm eder. Bu, 16 ohma seri bağlıdır ve ikisi birlikte 40 ohm eder. 12 voltta bu 0,30 amper verir, tam olarak ölçü aletinin gösterdiği değer.
Sonra geriye doğru gidersin. 16 ohmun uçları arasında 4,8 volt vardır, yani paralel kısım için 7,2 volt kalır, ve bu potansiyel fark her iki kolun uçları arasındadır. 40 ohmdan 0,18 amper, 60 ohmdan 0,12 amper geçer, toplam yine 0,30.
Lise fiziği, elektrik konusu.
Bu videoda
Anlatımın tamamı, yazılı olarak
İşe yaramayan bir toplama
0:00Bir devrede üç direnç: on altı, kırk ve altmış ohm. Onları toplarım, yüz on altı ohm, ve akımı hesaplarım. Ampermetre neredeyse üç katını gösteriyor.
Seri ve paralel bir arada
0:18Bir devrenin bir kısmı seri, bir kısmı paralel bağlıysa, buna karışık devre denir. Toplama yalnızca seri bağlı dirençlerde yapılır. Burada kırk ve altmış ohm yan yana duruyor, her biri kendi kolunda, ve on altı ohm bu ikisinin bütününe seri bağlı.
0:37Bunu, devreyi adım adım sadeleştirerek çözersin. Önce paralel kısmı, tam olarak aynı işi yapan tek bir dirençle değiştir. Geriye sıradan bir seri devre kalır. Şimdi sen. Kırk ve altmış ohmun yerini birlikte alan direnç: kırk ohmdan büyük mü, yoksa küçük mü?
Üç dirençten bire
1:02Küçük, çünkü paralelde toplam direnç her zaman en küçüğünden küçüktür. Bir bölü kırk artı bir bölü altmış, beş bölü yüz yirmidir, ve bu da bir bölü yirmi dörttür. Yani paralel kısım yirmi dört ohm. Bu yirmi dört ohm, on altı ohma seri bağlı, ve ikisi birlikte kırk ohm eder: bütün devrenin toplam direnci.
1:28Üreteç on iki volt veriyor, yani akım on iki bölü kırk, sıfır virgül otuz amper.
Ve geri dönüş
1:36Şimdi ters yönde. Bu sıfır virgül otuz amper on altı ohmdan geçer, yani uçları arasında sıfır virgül otuz çarpı on altı, dört virgül sekiz volt var. Paralel kısım için yedi virgül iki volt kalır, ve bu potansiyel fark her iki kolun uçları arasındadır.
1:53Kırk ohmdan yedi virgül iki bölü kırk geçer, sıfır virgül on sekiz amper. Altmış ohmdan sıfır virgül on iki amper. Toplam yine sıfır virgül otuz: akım ileride yeniden birleşir.
Akılda kalacak üç şey
2:08Üç şey. Karışık devrenin bir kısmı seri, bir kısmı paraleldir, ve toplama yalnızca seri dirençlerde yapılır. Onu adım adım sadeleştirirsin: önce paralel kısmı tek bir dirençle değiştir, ve onu, ona seri bağlı olanla topla. Sonra geriye doğru gidersin: üreteçten çıkan akımla her kısmın potansiyel farkını bulursun, ve o potansiyel farkla her koldaki akımı.
İki soru
2:35İki soru. Bir. Beş virgül sıfır ohmluk bir direnç, birbirine paralel bağlı iki tane on ohmluk dirençle seri bağlı. Toplam direnç ne kadardır? İki. Üreteç altı virgül sıfır volt veriyor. On ohmluk iki direncin birinden geçen akım ne kadardır?
Cevaplar
2:56Birincisi: on ohmluk iki eşit direnç paralel bağlıyken birlikte yarısı eder, beş virgül sıfır ohm. Beş virgül sıfır ohm da seri bağlı olunca toplam direnç on ohm olur. İkincisi: üreteçten çıkan akım altı virgül sıfır bölü on, sıfır virgül altmış amper.
3:15Bu akım iki eşit kola ayrılır, yani on ohmluk her dirençten sıfır virgül otuz amper geçer.
Kendiliğinden değişen dirençler
3:23Bir direnç sıcaklıkla ya da ışıkla kendiliğinden nasıl değişir: kanalda ayrı bir video var: NTC, PTC ve LDR hakkında.
Sık sorulan sorular
Karışık devre nedir?
Bir kısmı seri, bir kısmı paralel bağlı olan bir devre. O zaman toplama yalnızca seri bağlı dirençlerde yapılır; paralel kısım için önce yerine geçen tek bir direnç hesaplarsın.
Karışık bir devrenin toplam direnci nasıl hesaplanır?
Adım adım. Önce paralel kısmı tek bir dirençle değiştir: bir bölü R eşittir bir bölü R bir artı bir bölü R iki. Sonra onu, ona seri bağlı olanla topla. Paralel bağlı 40 ve 60 ohma seri bağlı 16 ohm için bu 16 artı 24, toplam 40 ohm eder.
Paralel bir kısmın eşdeğer direnci daha büyük mü, daha küçük mü?
O kısımdaki en küçük dirençten daha küçüktür. Paralel bağlı kırk ohm ve altmış ohm birlikte yirmi dört ohm eder, kırktan küçük.
Karışık bir devrede her koldaki akım nasıl bulunur?
Üreteçten çıkan akımdan geriye doğru git. Bu akımla seri kısmın potansiyel farkını bulursun; üreteç potansiyel farkından geriye kalan, paralel kısmın uçları arasındadır ve her kolda aynıdır. Bu potansiyel farkı bir kolun direncine bölersen, o koldaki akımı bulursun.
5,0 ohmluk bir direnç, paralel bağlı iki tane 10 ohmluk dirence seri bağlıysa toplam direnç ne kadardır?
On ohm. Paralel bağlı on ohmluk iki eşit direnç birlikte yarısı eder, beş virgül sıfır ohm. Beş virgül sıfır ohm da seri bağlı olunca toplam direnç on ohm olur. Altı voltta 0,60 amper geçer, on ohmluk her dirençten de bunun yarısı, 0,30 amper.
Bundan önce seri devre ve paralel devre geldi. Sonra: sıcaklıkla ya da ışıkla kendiliğinden değişen dirençler, NTC, PTC ve LDR.
Bu video birden fazla dilde ses ve altyazı taşır. Dilini oynatıcıdaki dişli simgesinden seç: Ses parçası ve Altyazı.
Physics with Thomas: fiziği görüntünün katkı sağladığı yerde görüntüyle, dikkat dağıttığı yerde görüntüsüz anlatıyorum.
Bu seride
Elektrik akımı6:12
Potansiyel fark ve kapasite4:43
Ampermetre ve voltmetre bağlama4:10
Direnç ve Ohm yasası4:21
Bir telin direnci4:40
Ayarlı direnç, NTC, PTC ve LDR3:40
Seri bağlı devre3:32
Paralel bağlı devre3:56
Karışık devre3:37
Devre deney sınavı5:13
Güç2:58
Kilovatsaat3:05
Hakkımda
Adım Thomas Schuurmans; fiziğe ve şeylerin neden böyle çalıştığını anlamaya karşı bir tutkum var. İstediğim şey, gençlerin daha sık “bu neden böyle?” ve “bu nasıl çalışıyor?” diye sorması ve fiziğin araçlarını onlara kolay ve görülebilir bir biçimde vermek.
2003 yılında Delft Teknik Üniversitesi'nde uygulamalı fizik alanından mezun oldum. Sonrasında yirmi yılı aşkın süre eğitim dışında çalıştım: önce TNO adlı uygulamalı araştırma enstitüsünde, sonra bir tasarım ajansında ve nihayet Proportion Global'i kurarak; onunla Afrika, Latin Amerika ve Güney Asya'da inovasyon sorularına çalışıyorum. Bu iş fiziğe sandığınızdan çok benziyor: çözümden başlama, önce neyin olup bittiğini anla, bir şey dene, yanıl ve yeniden bak.
2026'dan beri hem alt hem üst sınıflarda fizik öğretiyorum ve tam öğretmenlik yetkim için Amsterdam Üniversitesi'nde yüksek lisansa başladım. Orada öğrendim ki bir lise öğrencisinin yeni bir konuya gerçek dikkati yaklaşık yedi dakika sürüyor. Benim zaafım ise tam da konunun etrafında fazla hikâye anlatmak.
Fikir buradan doğdu: tek bir konuyu net ve görsel biçimde, o yedi dakikanın içinde anlatan videolar. Onları kendi öğrencilerim için yapıyorum. Sonra herkese açık hale getiriyorum, çünkü iyi bir anlatım, nerede yaşarsan yaşa ve hangi dilde düşünüp konuşursan konuş, ona ihtiyacı olan herkesin erişebileceği yerde olmalı.