Een watt is een tempo: één joule per seconde. Het vermogen P zegt hoeveel energie een apparaat per seconde omzet, dus P is E gedeeld door t. Een ventilator van 40 watt zet elke seconde 40 joule om. Bij een elektrisch apparaat is het vermogen de spanning keer de stroomsterkte: P is U keer I.
Een ventilator van 40 watt gebruikt toch 40 watt per uur? Dat klinkt logisch, maar het klopt niet. Een watt is al een tempo: hoeveel energie een apparaat per seconde omzet. Dat heet het vermogen P.
Eén watt is één joule per seconde, dus P is E gedeeld door t. De ventilator zet elke seconde 40 joule om. "Veertig watt per uur" is daarom net zo vreemd als "honderd kilometer per uur per uur" als je de snelheid van een auto bedoelt. Wil je weten hoeveel energie hij in een uur omzet, dan draai je de formule om: E is P keer t, met de tijd in seconden. Dat is 40 keer 3600 is 1,4 keer tien tot de vijfde joule.
Bij een elektrisch apparaat is het vermogen de spanning keer de stroomsterkte. Spanning is energie per lading: één volt is één joule per coulomb. Stroomsterkte is lading per seconde: één ampère is één coulomb per seconde. Vermenigvuldig je die twee, dan valt de coulomb weg en houd je joule per seconde over. Dat is een watt: P is U keer I.
In het rekenvoorbeeld levert een laptoplader 19 volt bij 3,4 ampère. Dat is 65 watt, en in een uur zet hij 2,3 keer tien tot de vijfde joule om.
Voor 4 havo en 4 vwo, bij elektriciteit.
In deze video
De hele uitleg, uitgeschreven
Per uur
0:00Een ventilator van veertig watt gebruikt toch veertig watt per uur? Hoeveel energie een apparaat per seconde omzet, heet het vermogen P. Een watt is dus geen hoeveelheid energie, maar een tempo: één watt is één joule per seconde. P is E gedeeld door t.
0:23Die ventilator zet elke seconde veertig joule om. "Veertig watt per uur" is daarom net zo vreemd als "honderd kilometer per uur per uur" als je de snelheid van een auto bedoelt. Wil je weten hoeveel energie hij in een uur omzet, dan draai je de formule om.
0:42E is P keer t, met de tijd in seconden: veertig keer drieduizendzeshonderd is één komma vier keer tien tot de vijfde joule.
Spanning keer stroomsterkte
0:53Het vermogen van een elektrisch apparaat is de spanning keer de stroomsterkte. Spanning is energie per lading: één volt is één joule per coulomb. Stroomsterkte is lading per seconde: één ampère is één coulomb per seconde. Vermenigvuldig je die twee, dan valt de coulomb weg en houd je joule per seconde over.
1:15Dat is een watt. Dus P is U keer I. Nu jij. Een laptoplader levert negentien volt bij drie komma vier ampère. Hoeveel watt is dat?
Vijfenzestig watt
1:30Let bij energie op de tijd in seconden. Negentien keer drie komma vier is vijfenzestig watt: vijfenzestig joule per seconde. Hoeveel energie in een uur? Een uur is drieduizendzeshonderd seconden, dus vijfenzestig keer drieduizendzeshonderd: twee komma drie keer tien tot de vijfde joule.
Drie dingen om te onthouden
1:50Drie dingen. Een watt is een tempo: één joule per seconde. Het vermogen van een elektrisch apparaat is spanning keer stroomsterkte. En energie is vermogen keer tijd, met de tijd in seconden als je in joule wilt uitkomen.
Twee vragen
2:05Twee vragen. Eén. Een tosti-ijzer van acht komma nul keer tien tot de tweede watt staat vier komma nul minuten aan. Hoeveel joule zet het om? Twee. Een USB-lampje op vijf komma nul volt heeft een vermogen van twee komma vijf watt. Hoe groot is de stroomsterkte?
De antwoorden
2:26De eerste: vier komma nul minuten is tweehonderdveertig seconden. Achthonderd keer tweehonderdveertig is één komma negen keer tien tot de vijfde joule. De tweede: I is P gedeeld door U. Twee komma vijf gedeeld door vijf komma nul is nul komma vijftig ampère.
Kilowattuur
2:44Wil je weten waarom je energiebedrijf niet in joule rekent maar in kilowattuur? Kijk dan de video over de kilowattuur op mijn YouTube-kanaal.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen watt en joule?
Joule is een hoeveelheid energie, watt is een tempo: hoeveel joule er per seconde wordt omgezet. Eén watt is één joule per seconde. Wil je de energie weten, dan reken je E is P keer t, met de tijd in seconden.
Hoe bereken je het vermogen van een elektrisch apparaat?
Vermenigvuldig de spanning met de stroomsterkte: P is U keer I. Een laptoplader die 19 volt levert bij 3,4 ampère heeft een vermogen van 65 watt.
Waarom is P gelijk aan U keer I?
Spanning is joule per coulomb en stroomsterkte is coulomb per seconde. Vermenigvuldig je ze, dan valt de coulomb weg en houd je joule per seconde over, en dat is een watt.
Hierna: waarom je energiebedrijf niet in joule rekent maar in kilowattuur, en wat een kilowattuur in joule is.
Deze video krijgt geluidssporen en ondertiteling in meer talen. Kies je taal in de speler onder het tandwiel, bij Audiospoor en bij Ondertiteling.
Physics with Thomas: natuurkunde uitgelegd met beeld waar het iets toevoegt, en zonder beeld waar het afleidt.
In deze serie
Elektrische stroomde elektronen kruipen, je lamp is meteen aan6:12
Spanning en capaciteittwee batterijen, hetzelfde getal4:43
Stroommeter en spanningsmeter aansluitenverwisselen sloopt je meter4:10
Weerstand en de wet van Ohmverdubbelt de weerstand met de spanning?4:21
Weerstand van een draadwaarom een lange kabel traag laadt4:40
Regelbare weerstand, NTC, PTC en LDRweerstanden die vanzelf veranderen3:40
Serieschakelingdoor welk lampje gaat de meeste stroom?3:32
Parallelschakelingwaarom wordt de weerstand juist kleiner?3:56
Gemengde schakelingwaarom optellen hier niet klopt3:37
Practicumtoets schakelingenzo vind je de weerstand onder de tape5:13
Vermogenwaarom bestaat watt per uur niet?2:58
Even voorstellen
Mijn naam is Thomas Schuurmans, en ik heb een passie voor natuurkunde en voor begrijpen waarom dingen werken zoals ze werken. Wat ik wil, is jonge mensen aanmoedigen om vaker “waarom is dat?” en “hoe werkt dat?” te vragen, en ze de handvatten van de natuurkunde geven op een manier die makkelijk is en die je kunt zien.
Ik ben in 2003 afgestudeerd in Technische Natuurkunde aan de Technische Universiteit Delft. Daarna werkte ik ruim twintig jaar buiten het onderwijs: eerst bij TNO, daarna bij een ontwerpbureau, en uiteindelijk als oprichter van Proportion Global, waarmee ik aan innovatievraagstukken werk in Afrika, Latijns-Amerika en Zuid-Azië. Dat werk lijkt meer op natuurkunde dan je zou denken: niet beginnen bij een oplossing, maar eerst begrijpen wat er aan de hand is, iets proberen, fout zitten, en opnieuw kijken.
Sinds 2026 geef ik natuurkunde in de onder- en bovenbouw, en ben ik begonnen aan mijn master aan de Universiteit van Amsterdam voor mijn eerstegraads bevoegdheid. Daar leerde ik dat de echte aandacht van een middelbare scholier voor nieuwe stof ongeveer zeven minuten duurt. En mijn valkuil is nu net om te veel randverhalen te vertellen.
Daaruit is het idee geboren: video's die één onderwerp scherp en visueel uitleggen, binnen die zeven minuten. Ik maak ze voor mijn eigen leerlingen. Daarna zet ik ze openbaar online, want goede uitleg hoort beschikbaar te zijn voor iedereen die hem nodig heeft, waar je ook woont en in welke taal je denkt en spreekt.